0 محصولات نمایش سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

ویژگی های میوه زيتون

زیتون

زيتون يکي از قديمي ترين درختان کشت شده دنيا و همچنين از منابع اصلي روغن خوراکي در سرزمين‌هاي اطراف درياي مديترانه در هزار سال اخير است. امروزه تقاضا براي روغن زيتون حتي خارج از منطقه مديترانه در حال افزايش است، زيرا روغن زيتون حاوي مقادير زيادي از اسيد اولئيک به عنوان يکي از سالم ترين اسيدهاي چرب مي باشد. وسعت باغ هاي زيتون جهان در حال حاضر 10/2 ميليون هکتار و ميزان توليد جهاني اين محصول حدود 26/5 ميليون تن است. سطح زير کشت زيتون در ايران 30 هزار هکتار است و ميزان توليد اين محصول در کشور به 40 هزار تن در سال مي رسد. ميزان توليد روغن زيتون ايران نيز 792 تن است که معادل 2/38 درصد کل توليد جهاني آن مي باشد.

زيتون گياهي هميشه سبز با عمري طولاني است که داراي ويژگي هاي منحصر به فردي مي باشد. از امتيازات بزرگ اين درخت، کم نياز بودن آن و سازگاري اش با شرايط متنوع اکولوژيکي است. اين ويژگي باعث شده که درخت بتواند حتي در مناطقي با خاک بسيار فقير نيز قابل کشت باشد. زيتون به واسطه سيستم ريشه اي خاص و منشعب و نيز به دليل دارا بودن برگ هاي ضخيم که در سطح رويي از لايه اي کوتيني و سخت و در سطح زيرين از کرک هاي انبوهي برخوردار است گياهي مقاوم به خشکي و با نياز آبي کم به شمار مي رود. زيتون در عين حال گياهي نسبتاً مقاوم به شوري به شمار مي رود و مي تواند مقاديري از نمک را که براي ساير درختان بسيار زيان آور و کشنده است تحمل کند. زيتون از مقاوم ترين گياهان نيمه گرمسيري به دماهاي پايين نيز به شمار مي رود، به طوري که حتي اگر ساقه اصلي درخت در اثر شرايط نامساعد نظير سرماي شديد از بين برود مجدداً تجديد حيات نموده و از جوانه هاي به جا مانده بر روي طوقه، شاخه هاي جديد رشد کرده و نهال جواني را به وجود مي آورند.

 

فرآورده‌های زیتون

روغن زیتون

مهم ترين فرآوردهاي که از کشت زيتون به دست مي‌آيد، روغن زيتون است. زيرا که حدود 90 درصد توليدات جهاني زيتون منحصراً براي تهيه‌ي روغن به کارخانه‌هاي روغن کشي گسيل مي شود. اين روغن به دليل سرشار بودن از اسيدهاي چرب غير اشباع نظير اسيد اولئيک و اسيد لينولئيک از ارزش غذايي بالايي برخوردار بوده و براي جلوگيري از بيماري‌هاي عروق کرونر و انسداد شريان توصيه مي گردد. از روغن زيتون در ساخت داروهاي پزشکي (قرص هاي ضدکلسترول) نيز استفاده مي شود.

علاوه بر مصرف خوراکي روغن زيتون، روغن‌هاي ناخالصي چون روغن لامپانت به عنوان سوخت چراغ روغني و روغن تورنان مورد استفاده در صنايع صابون سازي نيز از اين گياه حاصل مي شود.

 

روغن زیتون

 

کنسرو زیتون

مصرف زيتون خوراکي جهان به سرعت در حال افزايش است. به طوري که تعداد زيادي از کشورهاي غير توليدکننده حجم زيادي از آن را روزانه وارد کشورهاي خود مي کنند. از طرف ديگر کشورهايي نظير آرژانتين که قبلاً واردکننده بوده اند امروزه صادرکننده اين محصول شده اند. زيتون‌هاي کنسروي به دو صورت سبز و سياه تهيه مي شوند که در اين ميان نوع سبز زيتون بازار پسندي بيشتري دارد. رقمهاي خارجي مانزانيلا، کنسرواليا، سويلانا، آسکولانا، پيکولين، مسکي، کالاماتا ،آميگداليفوليا و رقمهاي داخلي فيشمي، شنگه، ماري، دزفول و گرگان از ارقام زيتون کنسروي به شمار مي آيند.

زيتون علاوه بر روغن استخراجي و ميوه کنسرو شده داراي فراورده هاي جنبي به شرح زير است که هريک از اهميت خاصي برخوردار هستند:

– چوب تنه و شاخه‌هاي قطور زيتون به دليل استحکام و زيبايي خاصي که دارند با نقش و نگار بسيار جالب در بسياري از صنايع کوچک چوبي مانند خراطي، فرزکاري، ساخت ظروف چوبي، ساخت اسباب بازي هاي چوبي، ساخت مجسمه هاي زيبا، کنده کاري هاي چوب، ساخت وسايل و اشياء تزئيني مثل تهيه روکشهاي تزئيني، ساخت پايه مبل ها واشياء ديگر چوبي مانند گلدان، مهرهي چرتکه و غيره به کار مي رود.

– سرشاخه هاي هرس شده‌ي زيتون که داراي چوب متراکم و پردوام است، براي تهيه زغال و چوب سوخت به کار برده مي شود. چوب زيتون داراي مقدار کمي روغن است و با شعله دل انگيزي مي سوزد و حرارت زياد توليد مي کند. همچنين از قطعات خرد شده‌ي آن مي توان براي پر کردن لايه‌ي وسطي نئوپان استفاده نمود.

– عصاره‌ي حاصل از جوشاندن برگ درختان زيتون حاوي کلروفيل، مواد قندي، اسيدهاي آلي، تانن و مواد گلوکوزيدي بوده و مصرف آن در حدود 30–20 قطره موجب کاهش فشارخون و قند خون مي گردد.

– برگ هاي زيتون داراي 9 % پروتئين، 4/2 % چربي، 34 % عصاره‌ي غير ازتي، 2 % الياف و 2/7 % خاکستر است و از نظر تغذيه دام بسيار مطلوب است؛ به همين منظور براي تغذيه گاوهاي شيري و بز و گوسفند جهت پرواربندي به کار برده مي شود.

– هسته‌ي زيتون که در کارخانه هاي صنايع غذايي براي تهيه‌ي روغن از ميوه خارج مي گردد، داراي قابليت پوست گيري است و پوست هسته براي جلا دادن فلزات و نيز براي تهيه‌ي کربن فعال به کار برده مي‌شود.

 

درخت زیتون

 

 

ارزش غذایی و بهداشتی زیتون

ميوه زيتون يکي از مغذي ترين ميوه هاست. جدول 1 ترکيبات شيميايي در 100 گرم ميوه زيتون را نشان مي دهد. زيتون سرشار از انواع ويتامين‌ها (به غير از ويتامين ث) مي باشد. ميزان کلسيم موجود در زيتون 122ميلي گرم در 100گرم ميوه است که حتي از کلسيم موجود در شير تازه گاو نيز بيشتر است.

روغن زيتون داراي 76 تا 85 درصد اسيدچرب اشباع نشده است و امتياز آن بر ساير روغنهاي گياهي وجود اسيد چرب اشباع نشده اولئيک (امگا 9) به ميزان 56 تا 85 درصد در ترکيب آن است. ليپوپروتئين با دانسيته بالا و ليپوپروتئين با دانسيته پايين دو نوع ليپوپروتئين موجود در خون هستند که به ترتيب مسئول انتقال 25 و 60 درصد کلسترول از پلاسما به خون و رگ ها و رسوب در آنها مي باشند. اسيد اولئيک به مقدار زيادي ليپوپروتئين با دانسيته بالا را در بدن افزايش مي دهد؛ به همين جهت است که مردم اطراف درياي مديترانه با مصرف روغن زيتون علاوه برتأمين انرژي مورد نياز روزانه به دليل کاهش رسوب کلسترول در رگ‌ها به ندرت به بيماري‌هاي گرفتگي عروق و سکته قلبي مبتلا مي شوند.

مصرف زيتون به عنوان نرم کننده و ملين در سنگهاي صفراوي، قولنج‌هاي کبدي، کاهش فشار و قند خون، جلوگيري از سرطان، درمان ديابت، مرهم دردهاي رماتيسمي و جلوگيري از ريزش مو نيز توصيه شده است.

 

جدولجدول 1- ترکيبات شيميايي و انرژي 100گرم ميوه زيتون

 

میوه درخت زیتون

ميوه زيتون نوعي شفت بوده که در فصل بهار روي شاخه هاي يکساله ديده مي شود و بسته به رقم زيتون و شرايط زيست محيطي در اوايل تا اواسط پائيز مي رسد. ميوه از قسمت هاي برون بر، ميان بر و درون بر تشکيل شده است. برون بر ميوه معمولاً نرم و نازک بوده که به گوشت ميوه چسبيده و به هنگام رسيدن از سبز کم رنگ به رنگ بنفش و قرمز و سرانجام به مشکي تبديل مي شود. ميان بر گوشتي ميوه حاوي 10 تا 30 درصد روغن مطبوع خوراکي مي باشد. درون بر از يک هسته بسيار سخت تشکيل شده که برحسب ارقام شکل هاي متفاوتي دارد وبه همين علت جهت شناسايي ارقام مورد استفاده قرار مي گيرد.

وزن ميوه از 1 تا 25 گرم متغير بوده و طول و قطر آن به ترتيب 2/5-1 سانتي متر و 1/5-1 سانتي متر مي باشد. شکل و اندازه ميوه، اندازه هسته، نسبت گوشت به هسته در ارقام مختلف متغير بوده که از مهم ترين فاکتورهاي انتخاب ارقام مطلوب به شمار مي روند {5، 9، 11، 73 و 96}.

مزه تلخ ميوه زيتون ناشي از ماده اي به نام اولئوروپين مي باشد که منشاء گلوکوزيدي دارد و هرچه به زمان رسيدن ميوه نزديک تر شود مقدار اولئوروپين افزايش مي يابد و به احتمال قوي به علّّت تجزيه اين ماده است که تلخي ميوه از بين مي رود.

منحني رشد ميوه شبيه ساير ميوه‌هاي شفت به صورت سيگوئيد مضاعف بوده که از سه مرحله مجزا تشکيل شده است. مرحله اول رشد در نتيجه تقسيم سلولي، مرحله دوم سخت شدن درون بر ميوه در زمان توقف رشد ميان بر و مرحله سوم رشد ميوه در نتيجه طويل شدن سلولها مي باشد.

 

میوه زیتون

 

اندازه درخت زیتون

اندازه قامت و بلندي تنه درخت زيتون نسبت به منطقه و اقليم کشت آن متفاوت است ولي يک درخت مناسب نبايد بيش از 4 تا 5 متر ارتفاع داشته باشد. زيتونهاي وحشي به ارتفاع حداکثر 12 متر و زيتونهاي خوراکي 5 تا 8 متر ارتفاع دارند. درختان زيتون خوراکي در صورت شرايط مناسب رشدي به 15 متر نيز خواهند رسيد.

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*